ქართული მესიანისტური იდეა ჩამოაყალიბა ქართულმა საეკლესიო მწერლობამ. აზრი "იასნია": თუკი საქართველო ღვთისმშობლის წილხვდომი ქვეყანაა, ქართული ენა ქრისტეს ენაა, ბაგრატიონები კი ქრისტეს ნათესავები არიან, ცხადია, ქართველი ხალხი განსაკუთრებულია, განსაკუთრებული მისიის მატარებელია. ქართული ეკლესია ამ იდეით "ასაზრდოებდა" ქართველებს. პრინციპში ისტორიის რაღაც მონაკვეთში შეიძლება ამ იდეამ პოზიტიური როლიც ითამაშა. რამეთუ ერის თვითგამტკიცებას, თვითრწმენას, ძლიერებას შეუწყო ხელი. მაგრამ მთლიანობაში, ჩემი აზრით, ერს დათვური სამსახური გაუწია